Σωματ-αγορά και Κυπριακή Πραγματικότητα.

Είχα μόλις φτάσει στην Κύπρο από τις σπουδές μου και ένας φίλος με προσέλαβε για να βοηθήσω στην διεκπεραίωση μιας έρευνας για την εμπορία γυναικών στην Κύπρο. Η δουλειά μου ήταν να ανιχνεύω άτομα τα οποία ήταν θαμώνες των ούτω καλούμενων «καμπαρέ» - εφόσον εδώ είναι κατά κύριο λόγο που κανείς βρίσκει θύματα εμπορίας - και να τους παίρνω συνέντευξη προσπαθώντας να εξακριβώσω τους παράγοντες εκείνους που δύναται να εξηγούσαν την ύπαρξη «ζήτησης» για τα συγκεκριμένα «προιόντα» που εμπορεύονται οι εν λόγω επιχειρήσεις.

Δεν άντεξα για πολύ. Η ουδετερότητα βλέπετε, που έπρεπε να επιδεικνύω άρχισε να μου προκαλεί κατάθλιψη - δεν μπορούσα ούτε να φτύσω, ούτε να βρίσω ούτε και να καταγγείλω τους καλούς κυρίους που δεχόντουσαν να απαντήσουν τα ερωτηματολόγια μου.

Και έχω αποδώσει σημασία στο προαναφερθέν «καλοί κύριοι» - θαμώνες των «καμπαρέ» - γιατί πολύ απλά οι άνθρωποι αυτοί δεν είναι άλλοι από τον μέσο Κύπριο: σύζυγοι, πατεράδες, θείοι, αδερφοί, φίλοι - ο καλός ο κύριος της διπλανής πόρτας, ο «θείος ο Χ» που τον θυμάσαι από μικρό/η να σε παίρνει περίπατο και να σου κάνει αστεία. Ο κομπασμός τους, τα ηλίθια μειδιάματα που επιζητούσαν κάποια υποστήριξη από μέρους μου ως «άντρας»/«άδρωπος», τα επαίσχυντα ελαφριά χαμόγελα ενοχής και οι κυνικές επεξηγήσεις καταντούσαν πολύ αηδιαστικές για να τις καταπιώ.

Πότε προλάβαμε να γίνουμε μια τέτοια κοινωνία; Πότε η μεταχείριση του άλλου ως αντικείμενο παρείσρφησε στην θεώρηση μας για τον κόσμο; Πότε το σκλάβωμα ανθρώπων έγινε αποδεκτό; Πότε οι γυναίκες της Κύπρου λησμόνησαν το δικό τους ιστορικό παρελθόν όταν η οικονομική δυσπραγία τις υποχρέωνε να σκλαβώνουν τους εαυτούς στις ορέξεις αντρών γαλουχημένων με τις πλέον σεξιστικές αρχές; Πως μπορούμε να εννοήσουμε την συνεργασία ατόμων ταγμένων στην υπηρεσία του λαού με τους εν λόγω τύραννους/εγκληματίες;

Εδώ είναι που μια αναφορά στον σεξισμό, ρατσισμό και νεοφιλελευθερισμό που χαρακτηρίζει την Κυπριακή κοινωνία μπορεί να καταστεί διαφωτιστική.

Είναι γεγονός ότι στο όχι πολύ μακρινό παρελθόν, πολλές ήταν οι Κύπριες που λόγω της φτώχειας και των σεξιστικών/πατριαρχικών δομών της κοινωνίας δεν είχαν άλλη ευκαιρία για να εξασφαλίσουν τα προς το ζην για τις ίδιες και τα παιδιά τους από το να δουλέψουν ως πόρνες. Οι πελάτες τους δεν ήταν άλλοι από τους συμπατριώτες τους και άλλους που ζούσαν στην Κύπρο. Αυτό όμως το γεγονός αποσιωπάται από την κυρίαρχη αφήγηση της ιστορίας η οποία θέλει την γυναίκα της Κύπρου να υποφέρει μόνο έμμεσα μέσον του άντρα και των παιδιών της με μόνο υπεύθυνο τον εκάστοτε ιμπεριαλιστή αποικιοκράτη... βλέπεται, η αλληλεγγύη στην Κυπριακή κοινωνία θεωρείται πάντα δεδομένη.

Ως εκ τούτου η Κύπρος ως νήσος των Αγίων, παρουσιάζεται ως μια ιστορικά ηθικά αμόλυντη χώρα όπου θέματα όπως η ισότητα των φύλων, ο σεξισμός και ο ρατσισμός αποσιωπούνται. Η κυρίαρχη Εθνικιστική ιδεολογία βλέπετε δεν είναι μια που μπορεί να θεωρήσει την άλλη αναγκαία πλην αηδιαστική πλευρά της. Τι εννοώ μ’αύτο; Ότι η μόνη προϋπόθεση για την ύπαρξη ενός καθαρού «εμείς» έγκειται στην θεώρηση του άλλου ως εισβολέα, εχθρού και ως εκ τούτου αναλώσιμου. Την ίδια στιγμή ο σεξισμός που εμπεριέχεται στην συγκεκριμένη θεώρηση πραγμάτων (την θεώρηση της γυναίκας ως υποδιέστερη, όχι ίση με τον άντρα) θεωρείται θεμιτός πλην όμως όχι στην όποια εμφανή έκφραση του.

Το πρόβλημα λοιπόν έγκειται σε αυτό ακριβώς το γεγονός. Ο Κύπριος άντρας γαλουχημένος με τις πλέον σεξιστικές ιδέες, ρατσιστής με βίαιες τάσεις και επί του παρόντος ηθικολογικά συνεπικουρούμενος από την νεοφιλελεύθερη αντίληψη της πραγματικότητας (όπου η αγορά αποτελεί την μόνη ρυθμιστική αρχή της οποιασδήποτε πράξης) από τη μια εγκλωβίζεται από την ανάγκη της παράστασης που πρέπει να διατηρήσει ως σύγχρονός και καλά Ευρωπαίος αλλά από την άλλη έχει ανάγκη την ύπαρξη «αντικειμένων» πάνω στα οποία να εκφράσει τις σεξιστικές, ρατσιστικές και εξουσιαστικές του διαθέσεις.