Είναι μια ταινία του Τσάρλι Τσάπλιν με τίτλο «City Lights» της οποίας τα τελευταία 5 λεπτά μπορεί να αποτελούν το πιο έντονο φινάλε στην ιστορία του κινηματογράφου. Η ιστορία αφορά την αγάπη ενός αλήτη (Τσάπλιν) για μια τυφλή κοπέλα. Ο αλήτης, είχε δώσει ένα μεγάλο χρηματικό ποσό σε μια τυφλή κοπέλα που πουλούσε λουλούδια στην άκρη του δρόμου για να κάνει μια επέμβαση που θα της έδινε το φως της. Αμέσως μετά, εξαφανίζεται στη φυλακή καταδικασμένος για κλοπή των χρημάτων αυτών απο το πλούσιο αφεντικό του - κάτι όμως που αποτελεί παρεξήγηση. Εν το μεταξύ, κατά την διάρκεια της φυλάκισης του η κοπέλα χρησιμοποιώντας τα λεφτά κατάφερε να αποκτήσει την όραση της και ανέμενε το πλούσιο και όμορφο σωτήρα της να έρθει να την επισκεφθεί - ενθυμούμενη μονάχα την χροιά της φωνής του και την αφή του χεριού του ποτέ της δεν υποψιάστηκε ότι αυτός που περίμενε ήταν ένας πάμφτωχος αλήτης.
Ένα μεσημέρι καθώς η ίδια και η μητέρα της καθόντουσαν στη βιτρίνα του ανθοπωλείου που είχαν
1Η σκηνή αυτή οφείλει την ένταση της στην απάντηση που δίνει η κοπέλα στην ερώτηση του αλήτη: «Ναι, τώρα βλέπω». Και αυτό καθότι, η σημασία αυτής της απάντησης είναι διπλή. Από την μια η κοπέλα απαντά κυριολεκτικά στο γεγονός ότι η όραση της έχει γιατρευτεί. Από την άλλη το «βλέπω τώρα» αναφέρεται στην στιγμή της αναγνώρισης απο την ίδια του γεγονός ότι ο ευεργέτης της δεν είναι ένας γοητευτικός πλούσιος άντρας αλλά ένας πάμφτωχος, λερωμένος αλήτης. Στην Λακανική ψυχανάλυση αυτό το οποίο η κοπέλα αντιλαμβάνεται είναι η κατάρριψη του Ιδεατού του Εγώ και η ανάδυση του υπόλοιπου, του αηδιαστικού αντικειμένου: «τον διαχωρισμό μεταξύ της συμβολικής ταύτισης του υποκειμένου και του αντικειμένου»
Παρόμοια, όταν μιλάμε για την αγάπη, η καθοριστική, παραδειγματική δοκιμή η οποία θα προσδώσει στην έκφραση «Αγαπώ σε» πραγματική σημασία είναι όταν συμβεί μια αναγνώριση ανάλογη με αυτή πιο πάνω. Ξέρεις ότι πρόκειται για πραγματική αγάπη όταν καταφέρεις να διαχωρίσεις τον/την άλλο/η απο την συμβολική του ταύτιση (αυτή με την οποία έχει προφανώς ερωτευτεί, την τέλεια εικόνα) και δεις το αδύναμο, ατελές υποκείμενο και αναγνωρίσεις σε αυτή την ατέλεια την μοναδική τελειότητα.
Σήμερα είναι το απόγειο του Καρναβαλιού. Εν αντιθέσει με τον καιρό της «πελλόμασκας», στις μέρες αυτές όπου η επίδειξη του σούπερ-σταρ ίματζ μέσα μας είναι το ηγεμονικό μότο, το καρναβάλι τείνει να γίνει η μοναδική εποχή του χρόνου όπου ο καθένας/μιας μπορεί, χωρίς περιορισμούς, να επιδείξει τον πραγματικό της/του κόσμο. και τα εσωτερικό του/της κόσμο: αυτόν που οι συμπεριφορικοί και άλλοι φραγμοί της καθημερινότητας δεν σε αφήνουν να εκφράσεις. Λακανικά ομιλούντες, στο καρναβάλι, τα κοστούμια δίνουν την ευκαιρία στον κόσμο μέσω της στολής, καταλάβει τον τον τόπο του Ιδεατού του Εγώ – τον «μαγευτικό» τόπο εκείνο απο τον οποίο νομίζουμε ότι οι άλλοι μας βλέπουν με τον πλέον αρεστό τρόπο. Σχετικά με αυτό μια βόλτα στους δρόμους της πόλης θα σας φέρει κοντά σε «αρρενωπούς» καουμπόη, «γοητευτικούς» πειρατές, «δυναμικούς» σούπερμαν, «σκοτεινούς» βαμπίρ, «σέξι» βοσκοπούλλες, «σαγηνευτικές» γυναίκες-γάτες, «παιχνιδιάρικες» νεράιδες.
Τώρα σκεφτείτε για λίγο την ιστορία του αλήτη πιο πάνω και μαζί το εξής ερώτημα: τι λέει ο καουμπόη και νεράιδα για το άτομο εκείνο που τον/την υποδύεται; Τι προκαλεί η αναγνώριση του;
6 σχόλια:
Εγώ όμως έχω άλλες δύο ερωτήσεις.
1. Τι λέει για το άτομο εφόσων εκείνο δεν "μασκαρεύτηκε" στα καρναβάλια; (Και χρησιμοποιώ τα εισαγωγικά διότι τη βιτρίνα ποτέ δεν την ξεφορτωνόμαστε.)
2. Τα ίδια συμπεράσματα ισχύουν και για αυτούς που βαθυστόχαστα αποφάσισαν πώς να ντυθούν αλλά και για αυτούς που απλά φόρεσαν ότι βρήκαν μπροστά τους χωρίς να έχουν υπόψην τί ακριβώς;
1. Πολύ σωστά ανάφερες ότι τη βιτρίνα δεν την ξεφορτωνόμαστε, όπως επίσης ότι η βιτρίνα λέει πολλά γα το οποίο η βιτρίνα είναι. Για το άτομο που δεν "μασκαρεύτηκε" μπορεί το καρναβάλι να μην είναι λειτουργικό. Απο την άλλη αν αυτή είναι μια στάση που έλαβε ο/η ίδιος/α τότε η όποια εξήγηση της πράξης του/της έγκειται στους λόγους ή μη που θα παραθέσει.
2. Την ίδια ερώτηση μπορούμε να την κάνουμε για την καθημερινότητα έτσι; Όσον αφορά λοιπόν τους πρώτους: πες μου τι φοράς να σου πώ ποιος είσαι:-) Για τους δεύτερους: το ίδιο.
Εάν όλα είναι όντως σχετικά τότε δεν μας προσφέρει τίποτα η Λακανική ανάλυση της μάσκας.
Κάποτε το να φοράς μασκά αντί να καλύπτει τον πραγματικό σου ευατό τον αποκαλύπτει. Εκεί που η Λακανική ψυχανάλυση μπορεί να είναι βοηθητική είναι στην ανάλυση της σε σχέση με την φαντασίωση του ατόμου. Τι είχες κατα νού;
Δεν είμαι σίγουρη τί ακριβώς...
Σκεπτόμενη τί έχει ντυθεί ο κάθε ένας των φίλων που γνωρίζω μπορώ να βρώ μια συσχέτιση μεταξύ αυτού που είναι και αυτού που ενδεχομένως θα ήθελαν ή νομίζουν ότι θα μπορούσαν να είναι. Αντιλαμβάνομαι σ'αυτό το σημείο τη σχέση του ατόμου με τη φαντασίωσή τους.
Γνωρίζω όμως ότι η επιλογή της αμφίεσης πολύ συχνά γίνεται με γνώμονα άλλους παράγοντες που δεν έχουν καμμία απολύτως σχέση με το τί είναι ή θέλει ή νομίζει ότι είναι ένα άτομο. Στην οποία περίπτωση η ανάλυση αυτοακυρώνεται.
Αυτά ισχύουν για όλων των ειδών τις αμφιέσεις, καρναβαλίστικες και μη. Οπότε τί το διαφορετικό μας λέει η αμφίεση που επιλέγει το άτομο για τα καρναβάλια για το άτομο αυτό;
Σκέφτου τούτο. Έν ένας καλός άνθρωπος, που στην καθημερινότητα του εν κάμνει διακρίσεις μεταξύ ανθρώπων στη βάση του φύλου, σεξουαλικής προτίμηση, εθνικότητας κτλ. Την νύκτα τούτον το ίδιο άτομο φέρεται, μέσα στα πλαίσια μιας διαδικτυακής κοινότητας ως σεξιστής, ρατσιστής, ομοφοβικός δολοφόνος. Αν πούμε ότι η καθημερινότητα έρχεται με συμπεριφορικούς κανόνες (βλ. φιλελεύθερη πολυπολιτισμικότητα) και το διαδίκτυο είναι ο τόπος όπου αυτοί οι συμπεριφορικοί κανόνες αναστέλλονται, που είναι πιο αληθινό το άτομο στο οποίο αναφερόμαστε; Το ίδιο λοιπόν συμβαίνει και στο καρναβάλι, εφόσον ασφαλώς το αντιληφθούμε ως μια περίοδο όπου οι κανόνες αναστέλλονται και κάποιος/α μπορεί να 'ξεδώσει'.
Τωρά για το αν αυτόκυρώνεται η ανάλυση σε κάποιες περιπτώσεις...μπορείς να με βοηθήσεις με παραδείγμα;
Δημοσίευση σχολίου