Το ζήτημα είναι εθνικό...

Είναι ένα περιστατικό το οποίο εξιστορεί ο Ζίζεκ (στο“Είναι Πολιτική Οικονομία, Ηλίθιε”) το οποίο το βρίσκω πολύ χρήσιμο για την κατανόηση της κατάστασης στην Ελλάδα (με ή χωρίς «»). σήμερα. Ήταν που λέτε ένας οικονομικός συντάκτης μιας Ιταλικής εφημερίδας ο οποίος σε ένα άρθρο του αναφέρθηκε στον καπιταλισμό. Σαν παρέδωσε το άρθρο, τον προσέγγισε ο αρχισυντάκτης και όλως «ευγενικά» (για παράδειγμα τώρα, σκεφτείτε εκείνο το απαράμιλλο «Είμαστε στην ίδια ομάδα!» του διευθυντή/αφεντικού σας) των ρώτησε κατά πόσο «είναι ανάγκη» να χρησιμοποιήσει τον συγκεκριμένο όρο και εάν θα μπορούσε αντί της «απαρχειωμένης» και «ιδεολογικά φορτισμένης» του λέξης να αναφερθεί στην «οικονομία».
Το δίδαγμα; Εάν υπάρχει απόδειξη για το ότι ζούμε υπό την ηγεμονία της φιλελεύθερης καπιταλιστικής ιδεολογίας είναι αυτό: η ιδεολογία παύει να θεωρείται ως τέτοια αλλά καταστείτε η (φαντασιακή) πραγματικότητα – μια όμως που στηρίζεται σε ένα διαστροφικό κατεσταλμένο ‘μικρό αντικείμενο’. Επί τούτου επάξια μπορούμε να επικαλεστούμε εκείνο τον περίφημο διάλογο μεταξύ Φάουστ και Μεφιστοφελή:
Φ: Πως λέγεσαι;
Μ: Η ερώτηση είναι ταπεινή για ένα Λόγο που έτσι δα καταφρονεί/ που για φαινόμενα ούτε κάν τον μέλει και το βάθος του Είναι μόνο θέλει (Μεταφρ: Κων/νος Χατζόπουλος, Αθήνα,1916).
«Ποιός ο σκοπός όλων αυτών;», θα σκέφτεστε. Όταν την τελευταία εβδομάδα ο Πρωθυπουργός της Ελλάδας, ο σοσιαλιστής ο Παπανδρέου ανακοίνωσε μια πλειάδα μέτρων που ακυρώνουν τα κεκτημένα εργατικών αγώνων και που έχουν πραγματικές οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις στον εργαζόμενο λαό για χάριν της πληρωμής των δανειοδοτών του κράτους, χρησιμοποίησε δύο ειδών επιχειρήματα για να αποδώσει την σημαντικότητα αυτής της πολιτικής της κυβέρνησης του.
Πρώτον αναφέρθηκε στις επιπτώσεις που δύναται να έχει η μη πληρωμή των χρεών στις απολαβές των εργαζομένων σημειώνοντας την πιθανότητα χρεωκοπίας του κράτους εντός 15 ημερών. Σε ένα δεύτερο στάδιο αναφέρθηκε στην παρούσα οικονομική κρίση στην οποία βρίσκεται το κράτος, δίνοντας της μια «εθνική» διάσταση: βάση αυτής ο λαός θα πρέπει από μόνος του να δώσει από το υστέρημα του καθότι πρέπει όλοι να συνεισφέρουν για μια «δυνατή Ελλάδα».
Στο πρώτο από τα δύο επιχειρήματα η Γενική Γραμματέας του ΚΚΕ Παπαρήγα απάντησε σημειώνοντας το αυτονόητο: τα λεφτά που χρειάζεται η κυβέρνηση για μην χρεοκοπήσει μπορεί κάλλιστα να τα πάρει από τα κέρδη των τραπεζών, των εφοπλιστών, των μονοπωλίων και εξαγωγέων κεφαλαίων. Σε αυτή όμως αξίζει να παραθέσουμε και την εξίσου ενδιαφέρουσα παρατήρηση της Παπαρήγα περί της τάσης των τελευταίων χρόνων να καταστούνται τα πάντα «κρίσιμα». Όπως δηλαδή και στη τελευταία παγκόσμια οικονομική κρίση όπου οι τράπεζες που απομυζούσαν τη ζωή από το κόσμο, όταν έπαθαν κρίση, πληρώθηκαν από το κράτος με δημόσιο χρήμα για να συνεχίσουν να απομυζούν τη ζωή από το κόσμο. Το περιβόητο διαστροφικό κατεσταλμένο ‘μικρό αντικείμενο’ ποιο είναι: ότι αυτού του είδους η εκμετάλλευση του κόσμου είναι όχι μόνο χαρακτηριστικό αλλά και ζωοδότης του καπιταλιστικού συστήματος.
Τι όμως με την επίκληση τόσο του ΠΑΣΟΚ άλλα και της Νέας Δημοκρατίας και του αντιδραστικού ΛΆΟΣ του έθνους και της εθνικότητας για να επιτύχουν και την εθελούσια εκμετάλλευση του κόσμου, βλ. την αποκοπή από τους ιδίους του 14ου μισθού για να τα δώσουν στο κράτος; Εδώ ακριβώς είναι που φαίνεται η εθνική ιδεολογία. Ο καπιταλισμός, ενώ είναι πιθανών το πιο ομογενοποιητικό σύστημα, εκφράζεται πολιτικά δια της αστικής τάξης με τον εθνικισμό προσπαθώντας να αποσαφηνίσει το γεγονός ότι υφίστανται ταξικές διακρίσεις και να απομακρύνει την πιθανότητα ταξικού πολέμου: «Μην σκέφτεσαι έτσι αδελφέ! (Ότι εγώ ζώ με ότι ζεις) Όλοι μας το ίδιο αίμα έχουμε!»